Subject-Verb Agreement — Үйлийн эзэн ба үйл үг зохицох ёс
Тайлбар
Англи хэлэнд утга төгөлдөр өгүүлбэр бүтээхийн тулд үйлийн эзэн (subject) болон үйл үг (verb) нь хоорондоо зохицож байх ёстой байдаг. Үйлийн эзэн ганц тоо (нэг гэж тоологдох аливаа нэр үг эсвэл төлөөний үг) эсвэл олон тоо (хоёр болон түүнээс дээш) -н дээр байхаас хамаарч үйл үг өөрчлөгдөх дүрэм юм.
Одоо цаг дээр өгүүлбэр бүтээхэд үйлийн эзэн ганц тоон дээр байвал үйл үг "-s" гэсэн төгсгөлтэй болдог.
Харин өнгөрсөн цаг болон ирээдүй цаг дээр өгүүлбэр бүтээх тохиолдолд ихэнх үйл үгийн хувьд үйлийн эзэн хэдэн тоон дээр байхаас хамаарч хувирна гэсэн дүрэм үйлчилдэггүй.
Томъёо / Formula
| Үйлийн эзэн | Үйл үг | Жишээ |
|---|---|---|
| Ганц тоо / Singular subject | singular verb (verb + -s/es) | He goes |
| Олон тоо / Plural subject | plural verb (base verb) | They go |
| He / She / It | verb + -s/es | She runs |
| I / You / We / They | base verb | I run |
Жишээнүүд / Examples
Доорх жишээнүүдээс ганц тоо, олон тоо, мөн цаг бүр дээр хэрхэн зохицдогийг харна уу:
Одоо цаг (Present Simple)
| English | Монгол |
|---|---|
| The bus goes fast. | Автобус хурдан явдаг. |
| The buses go fast. | Автобуснууд хурдан явдаг. |
Өнгөрсөн цаг (Past Simple)
| English | Монгол |
|---|---|
| The bus went fast. | Автобус хурдан явсан. |
| The buses went fast. | Автобуснууд хурдан явсан. |
Ирээдүй цаг (Future Simple)
| English | Монгол |
|---|---|
| The bus will go fast. | Автобус хурдан явна. |
| The buses will go fast. | Автобуснууд хурдан явна. |
Өнгөрсөн цаг (went) болон ирээдүй цаг (will go) дээр үйл үг ганц тоо, олон тоо хоёуланд нь ижил хэлбэртэй байгааг анзаараарай!
Онцгой тохиолдол — "To be" үйл үг
Ямар ч цаг дээр бичигдсэн энэ дүрэм үйлчилдэггүй нэг үйл үг бол "to be" (байх) юм. "To be" үйл үг нь бүх цаг дээр үйлийн эзнээсээ хамаарч өөрчлөгддөг.
Одоо цаг (Present)
| Үйлийн эзэн | To be хэлбэр |
|---|---|
| I | am |
| He / She / It | is |
| You / They / We | are |
Өнгөрсөн цаг (Past)
| Үйлийн эзэн | To be хэлбэр |
|---|---|
| I / He / She / It | was |
| You / We / They | were |
Туслах үйл үгтэй зохицох нь
Одоо цаг дээр бичигдсэн өгүүлбэрт туслах үйл үг (auxiliary verb) байх тохиолдолд эзэнтэйгээ зохицох дүрэм нь үндсэн үйл үг биш туслах үйл үгэнд үйлчилнэ.
| English | Монгол |
|---|---|
| I have finished my work. | Би ажлаа дуусчихсан. |
| She has finished her work. | Тэр ажлаа дуусчихсан. |
| I don't like spicy food. | Би хурц хоолонд дургүй. |
| He doesn't like spicy food. | Тэр хурц хоолонд дургүй. |
Дээрх жишээнүүдэд have / has, don't / doesn't гэсэн туслах үйл үгүүд эзэнтэйгээ зохицож байгааг анзаараарай. Үндсэн үйл үг болох finished, like нь хувирахгүй байна.
Түгээмэл асуултууд
Subject-Verb Agreement гэж юу вэ?
Subject-Verb Agreement бол өгүүлбэр дэх үйлийн эзэн (subject) ганц тоо эсвэл олон тоон дээр байхаас хамаарч үйл үг (verb) өөрчлөгдөх англи хэлний үндсэн дүрэм юм.
Яагаад зөвхөн одоо цаг дээр үйл үгэнд "-s" нэмдэг вэ?
Англи хэлний дүрмийн онцлог нь ихэнх үйл үгийн хувьд зөвхөн одоо энгийн цаг (Present Simple) дээр ганц тооны эзэнтэй (He/She/It) хамт "-s" нэмдэг. Өнгөрсөн болон ирээдүй цагт ихэнх үйл үг ганц тоо, олон тоо хоёуланд ижил хэлбэртэй байна.
"To be" үйл үг яагаад онцгой вэ?
"To be" үйл үг нь бүх цаг дээр үйлийн эзнээсээ хамааран өөр өөр хэлбэртэй болдог цорын ганц үйл үг юм. Жишээ нь: I am, He is, They are, I was, They were гэх мэт.
Туслах үйл үгтэй өгүүлбэрт аль үйл үг эзэнтэйгээ зохицох вэ?
Туслах үйл үг (auxiliary verb) байгаа тохиолдолд эзэнтэйгээ зохицох дүрэм нь туслах үйл үгэнд үйлчилнэ. Жишээ нь: "She has finished" — "has" нь туслах үйл үг бөгөөд эзэнтэйгээ зохицож байна, "finished" хувирахгүй.
Монгол хэлтэй харьцуулахад энэ дүрэм юугаараа ялгаатай вэ?
Монгол хэлэнд үйл үг нь эзэн ганц тоо, олон тоон дээр байхаас хамаарч хувирдаггүй. Тиймээс англи хэлний subject-verb agreement дүрмийг тусад нь цээжилж, дадлага хийх хэрэгтэй.