Англи хэлний 12 цаг — бүрэн хүснэгт
Англи хэлэнд нийт 12 цаг байдаг. Доорх хүснэгтэд цаг бүрийн монгол нэр, бүтэц, жишээ өгүүлбэрийг нэг дор оруулав. Хүснэгтийн дор яагаад 12 хэлбэр байдгийг тайлбарласан байгаа.
| Цаг | Бүтэц | Жишээ |
|---|---|---|
| Одоо цаг (Present) | ||
| Present Simple Энгийн одоо цаг Байнгын үйлдэл, зуршил, ерөнхий үнэн (Ердийн одоо цаг, Жирийн одоо цаг) | V / V-s | I work every day. |
| Present Continuous Одоо үргэлжлэх цаг Яг одоо болж байгаа үйлдэл (Одоо үргэлжилж буй цаг) | am/is/are + V-ing | I am working now. |
| Present Perfect Одоо төгс цаг Өнгөрсөнд болсон ч одоотой холбоотой үйлдэл (Present Perfect цаг) | have/has + V3 | I have worked here for two years. |
| Present Perfect Continuous Одоо төгс үргэлжлэх цаг Өнгөрснөөс одоо хүртэл үргэлжилсэн хугацаа | have/has been + V-ing | I have been working all day. |
| Өнгөрсөн цаг (Past) | ||
| Past Simple Энгийн өнгөрсөн цаг Өнгөрсөнд дуусаж өнгөрсөн үйлдэл (Жирийн өнгөрсөн цаг) | V2 | I worked yesterday. |
| Past Continuous Өнгөрсөн үргэлжлэх цаг Өнгөрсний тодорхой мөчид үргэлжилж байсан үйлдэл (Өнгөрсөнд үргэлжилж байсан цаг) | was/were + V-ing | I was working at 6pm. |
| Past Perfect Өнгөрсөн төгс цаг Өөр нэг өнгөрсөн үйлдлээс өмнө болсон үйлдэл (Past Perfect цаг) | had + V3 | I had worked there before I moved. |
| Past Perfect Continuous Өнгөрсөн төгс үргэлжлэх цаг Өнгөрсөн тодорхой мөч хүртэл үргэлжилсэн хугацаа | had been + V-ing | I had been working for hours. |
| Ирээдүй цаг (Future) | ||
| Future Simple Энгийн ирээдүй цаг Ирээдүйд болох үйлдэл, тэр дороо гаргасан шийдвэр (Жирийн ирээдүй цаг, Will ирээдүй цаг) | will + V | I will work tomorrow. |
| Future Continuous Ирээдүй үргэлжлэх цаг Ирээдүйн тодорхой мөчид үргэлжилж байх үйлдэл | will be + V-ing | I will be working at 6pm tomorrow. |
| Future Perfect Ирээдүй төгс цаг Ирээдүйн тодорхой мөч гэхэд дууссан байх үйлдэл (Future Perfect цаг) | will have + V3 | I will have worked here for a year. |
| Future Perfect Continuous Ирээдүй төгс үргэлжлэх цаг Ирээдүйн мөч хүртэл үргэлжилсэн байх хугацаа | will have been + V-ing | I will have been working all week. |
Нэрэн дээр нь дарвал тухайн цагийн дэлгэрэнгүй хичээл рүү шилжинэ. Холбоосгүй цагуудын хичээл бэлтгэгдэж байна.
Яагаад яг 12 цаг вэ?
Хүмүүс үүнийг «12 цаг» гэж нэрлэдэг. Яг нь англи хэлэнд 3 цаг (одоо, өнгөрсөн, ирээдүй) байдаг бөгөөд тэдгээр нь тус бүр 4 төрөлтэй — 3 × 4 = 12 хэлбэр.
- Simple (Энгийн)
- Үйлдлийг бүхэлд нь, нэг цогц явдал болгон харуулна.
- Continuous (Үргэлжлэх)
- Тухайн мөчид үйлдэл үргэлжилж байгааг онцолно. Үргэлж be + V-ing.
- Perfect (Төгс)
- Өөр нэг цэгээс өмнө дууссан үйлдлийг заана. Үргэлж have + V3.
- Perfect Continuous (Төгс үргэлжлэх)
- Тухайн цэг хүртэл хэр удаан үргэлжилснийг заана. Have been + V-ing.
Тиймээс хүснэгтийг цээжлэх шаардлагагүй. Төрөл бүрийн бүтцийг
(be + V-ing, have + V3) сурчихвал үлдсэнийг нь
өөрөө гаргаж чадна: өнгөрсөн + төгс = had + V3,
ирээдүй + үргэлжлэх = will be + V-ing.
Аль цагийг сонгох вэ?
12 цагийн зарим нь илүү чухал, илүү их хэрэглээтэй. Өдөр тутмын ярианы дийлэнхийг Present Simple, Present Continuous, Past Simple, Future Simple дөрөв нь эзэлдэг. Эдгээрийг эхэлж бат сурсны дараа Present Perfect рүү орох нь хамгийн хурдан зам.
Монгол хэлтэй харьцуулахад хамгийн их андуурдаг хоёр зүйл: Present Perfect-ийг өнгөрсөн цаг гэж ойлгох («би ажилласан» гэдэг нь I worked ч, I have worked ч байж болно), мөн Continuous хэлбэрийг зуршилд хэрэглэх (I am working every day биш — I work every day).